Źródła

Źródła i lektury

Przebieg odtworzono z literatury krajoznawczej, źródeł pierwszorzędnych (relacje podróżne XVIII–XIX w.) oraz współczesnego biegu drogi wojewódzkiej nr 728, która w znacznej części pokrywa się z dawnym śladem. Szczegółowe odnośniki znajdziesz przy każdym etapie.

Źródła pierwszorzędne

• Jędrzej Kitowicz · czytaj online ↗

  Opis obyczajów i zwyczajów za panowania Augusta III

  Powstał ok. 1787–1788. Najpełniejsza relacja o realiach tego gościńca: karczmy, stacje pocztowe, organizacja podróży. Pełny tekst w domenie publicznej także w Wikiźródłach i na literat.ug.edu.pl.

• William Coxe

  Travels into Poland, Russia, Sweden, and Denmark (Londyn 1784)

  Przejazd z 1778 r. Sprawdzony w pełnym tekście (Internet Archive): opisuje głównie Kraków, ale nie itineruje tego gościńca — podobnie J. Bernoulli (trasa Gdańsk–Petersburg). Realiów dostarcza tu Kitowicz, nie podróżnicy z Zachodu.

• Friedrich Schulz

  Podróże Inflantczyka z Rygi do Warszawy

  Reise eines Liefländers… (Berlin 1795–1796), przekład J. I. Kraszewskiego, Warszawa 1956.

• Karol Kurpiński

  Dziennik podróży 1823

  PWM, Kraków 1955 — z czasu, gdy stary trakt zastępowano nowym; z porównaniami obu dróg.

• Marcin Matuszewicz

  Diariusz życia mego

  Wyd. krytyczne B. Królikowski, PIW, Warszawa 1986.

Opracowania

• Hanna Dziechcińska

  O staropolskich dziennikach podróży (Warszawa 1991)

  Przegląd gatunku diariusza podróżnego.

• Bogdan Rok

  Podróże po Polsce w epoce saskiej w świetle staropolskich diariuszy (Wrocław 1983)

  Realia gościńców z czasu, gdy ten trakt był jeszcze głównym połączeniem.

Źródła regionalne i naukowe

• andreovia.pl — „Stare trakty” · otwórz ↗

  Dotykanie historii: przebieg dawnego gościńca (Trakt Królewski) Kraków – Warszawa

  Kluczowe źródło regionalne dla rekonstrukcji trasy — dawne i dzisiejsze nazwy (Ślęcin = Nagłowice, Tworzów = Oksa) oraz przebieg z pominięciem Jędrzejowa.

• M. Wolski / IGiPZ PAN · otwórz ↗

  Komunikacja i transport w późnym średniowieczu i czasach nowożytnych

  Opracowanie naukowe o sieci dróg i gościńców dawnej Rzeczypospolitej.

• Słownik geograficzny Królestwa Polskiego (1880–1902) · otwórz ↗

  Hasła miejscowości trasy — Raszyn, Tarczyn, Drzewica, Końskie, Radoszyce, Małogoszcz, Miechów, Iwanowice, Gołcza, Żarnowiec…

  Hasła skonfrontowano z pełnym tekstem (tomy II, IV, VI, IX, X, XII, XIV na Internet Archive): Drzewica „przy dawnym trakcie warszawsko-krakowskim”, „st. poczt.” w Tarczynie i Małogoszczu, zniesiona stacja w Radoszycach, P. Tepper jako dziedzic Raszyna, Iwanowice i Gołcza na zachód od osi Słomniki–Miechów, komora celna w Michałowicach, zameczek książęcy w Żarnowcu.

• Karol Perthées — „Mappy szczegulne” województw (1783–1792) · otwórz ↗

  Mapy województw krakowskiego, rawskiego i sandomierskiego (skany w Polonie)

  Mapy królewskiego geografa Stanisława Augusta pokazują dawny trakt i okolice — źródło kartograficzne, nie wykaz stacji: z obrazu mapy listy popasów nie da się przepisać.

Fakty przy każdym etapie weryfikowano wobec źródeł autorytatywnych innych niż Wikipedia: Narodowy Instytut Dziedzictwa (zabytek.pl), Muzeum Historii Polski (muzhp.pl), dzieje.pl, monografie gmin oraz oficjalne strony muzeów, parafii i sanktuariów. Bezpośrednie odnośniki są przy poszczególnych „śladach przeszłości” na stronach etapów.

Dane geograficzne tras pochodzą z OpenStreetMap (routing rowerowy BRouter; punkty zaplecza i zabytki z Overpass API). Mapy są poglądowe.