Etap III z sześciu · gościniec krakowski
Nowe Miasto → Końskie
52 km 52 km · ↑ 293 m · samochodem ok. 1 godz. · dawny popas: Końskie pobierz GPX ↓ pobierz GPX (auto) ↓
.jpg)
Za Pilicą trakt wchodzi w lasy opoczyńskie — z ruinami zamku Drzewickich nad rzeką i bramą do staropolskiego zagłębia żelaza.
Trasa samochodowa prowadzi asfaltem możliwie blisko historycznego gościńca — drogami wojewódzkimi i lokalnymi, z pominięciem polnych skrótów i ścieżek, którymi biegnie wariant rowerowy.
Wierność przebiegu
prawdopodobnyudokumentowany
- Nowe Miasto nad Pilicą → Odrzywół0–12 km· prawdopodobny — Zachodni brzeg Pilicy do Odrzywołu jest logiczny, ale linia opiera się na routingu współczesnymi drogami.
- Odrzywół → Drzewica12–21 km· udokumentowany — Drzewica leżała „przy dawnym trakcie warszawsko-krakowskim" (opis gminy) — położenie na trakcie pewne.
- Drzewica → Końskie21–51,7 km· prawdopodobny — Odcinek oparty na udokumentowanym łańcuchu stacji pocztowych traktu Warszawa–Kraków (1815–1834): Nowe Miasto n. Pilicą – Drzewica – Kamienna Wola – Końskie; Słownik geograficzny opisuje Kamienną Wolę jako leżącą „przy drodze bitej”. Stacje są zakotwiczone, ale dokładną linię między nimi wyznacza dziś DW nr 728.
Na mapie (przycisk 🗺 w rogu) włącz podkład historyczny — 1788 lub 1802 (sprzed reformy, gdy gościniec był głównym traktem) albo 1839 — i porównaj nasz ślad ze starym traktem. Wątpliwe odcinki weryfikujemy wg katalogu źródeł.
Profil wysokości
Z Nowego Miasta nad Pilicą gościniec rusza ku południu zachodnim brzegiem Pilicy — tym samym brzegiem, którym kupcy i posłańcy ciągnęli między Warszawą a Krakowem, nim reforma drogowa epoki Królestwa Polskiego (od 1819 r.) przeniosła główny trakt warszawsko-krakowski z linii Nowe Miasto–Końskie–Żarnowiec dalej na wschód, ku Radomiowi, Kielcom i Jędrzejowowi. Samo Nowe Miasto, lokowane już w 1400 r., długo żyło z handlu i jarmarków. Nad miasteczkiem góruje późnobarokowy pałac Granowskich z 1756 r. oraz klasztor kapucynów, fundowany w 1762 r. przez wojewodę rawskiego Kazimierza Granowskiego; kościół św. Kazimierza wznoszono w latach 1780–1786, a wskutek rozbiorów i wojen napoleońskich konsekrowano dopiero w 1815 r. To tu, w celi klasztornej, dożył swych dni i zmarł 16 grudnia 1916 r. bł. o. Honorat Koźmiński — spowiednik, który w czasie zaborów stworzył dziesiątki ukrytych zgromadzeń bezhabitowych; jego relikwie spoczywają w kościele od 1988 r., a od 2001 r. działa tu sanktuarium.
Za Żdżarkami trakt schodzi w dolinę Drzewiczki, dopływu Pilicy, i prowadzi do Odrzywołu — niegdyś miasteczka, dziś znów miasta. Lokację nadał mu w 1418 r. Dobrogost Czarny z Odrzywołu herbu Nałęcz, starosta radomski, a zgodę wydał król Władysław Jagiełło; wedle miejscowej tradycji w nagrodę za umożliwienie przeprawy wojskom ciągnącym pod Grunwald. Odrzywół miał rynek i prawa miejskie aż do czasów po powstaniu styczniowym, gdy car Aleksander II odebrał je miasteczku w odwecie za udział mieszkańców w zrywie (carski ukaz z 1869 r., wykonany 13 stycznia 1870 r.) — i dopiero 1 stycznia 2024 r. Odrzywół status miasta odzyskał. Przy rynku stoi neogotycki kościół św. Jadwigi Śląskiej i św. Stanisława z początku XX w., a obok parterowa, zabytkowa plebania z 1790 r.
Sercem etapu jest Drzewica — położona — jak do dziś opisuje ją gmina — „przy dawnym trakcie warszawsko-krakowskim”. Nad Drzewiczką wznoszą się malownicze ruiny zamku, który w latach 1527–1535 zbudował prymas Polski Maciej Drzewicki, przebudowując starszą warownię. To jedna z najlepiej zachowanych rezydencji 1. połowy XVI wieku w Polsce — z czterema narożnymi basztami i obwodem murów. Świetność zamku skończył wielki pożar w 1814 r., który strawił dachy i wnętrza; od tego czasu stoi jako trwała, romantyczna ruina. Tuż obok, w gotyckim kościele św. Łukasza (parafia erygowana w 1315 r., murowaną świątynię konsekrowano w 1460 r.), przechowywana jest sprowadzona z Rzymu przez prymasa Drzewickiego herma-relikwiarz z częścią czaszki św. Jana Chryzostoma, Złotoustego — jednego z czterech wielkich Doktorów Kościoła Wschodniego.
Drzewica to także stara kuźnia żelaza. Około 1760 r. Filip Szaniawski wzniósł nad Drzewiczką wielki piec i fryszerki, spiętrzając wodę w zalew napędzający zakład — był to jeden z nowocześniejszych ośrodków hutniczych ówczesnej Rzeczypospolitej; produkowano tu m.in. naczynia, wyroby gospodarskie, gwoździe i drut. Później zakład dzierżawili Evansowie (od 1820 r.), a w 1886 r. kuźnice drzewickie kupili bracia Kobylańscy z warszawskiej firmy „S. Kobylański dawniej S. Gerlach”, przenosząc tu w 1893 r. produkcję i czyniąc z Drzewicy znanego producenta sztućców i wyrobów metalowych — marka „Gerlach” trwa po dziś dzień. Prawa miejskie Drzewica miała w latach 1429–1869 i odzyskała je w 1987 r.
Dalej trakt wkracza w Zagłębie Staropolskie — krainę rud, kuźnic i wielkich pieców. W Gowarczowie, który prawa miejskie na prawie magdeburskim otrzymał w 1430 r. od Władysława Jagiełły, stoi gotycki kościół śś. Piotra i Pawła z XV w., rozbudowany około 1640 r. przez chorążego krakowskiego Aleksandra Korycińskiego, spalony w 1767 r. i odbudowany w 1774 r. dzięki Józefowi Jabłonowskiemu. W 1. połowie XIX w. działały tu wielki piec i fryszerki — to już pełnoprawny fragment Staropolskiego Okręgu Przemysłowego, najstarszego polskiego zagłębia metalurgicznego.
Kresem etapu są Końskie — „miasto Małachowskich”. O przywileje dla mieszkańców zabiegał Jan Małachowski, kanclerz wielki koronny (zm. 1762), a formalną lokację potwierdził 30 grudnia 1748 r. król August III. To Małachowscy od lat 40. XVIII w. wznosili klasycystyczny zespół pałacowo-parkowy, wzorowany na saskim Pillnitz i uważany w XIX w. za jeden z najpiękniejszych parków w Polsce; jego ozdobą jest słynna oranżeria egipska, którą w latach 1825–1830 dla Stanisława i Anny Małachowskich wzniósł włoski architekt Francesco Maria Lanci. Nad miastem góruje późnogotycka kolegiata św. Mikołaja, wzniesiona w latach 1492–1520, z wmurowanym romańskim tympanonem z 1. połowy XIII w. i kamiennym napisem „de novo restaurata” z datą odczytywaną jako 1120 — śladem starszej świątyni (choć część badaczy uważa datę za pomyłkę kamieniarza). A na przedmieściu Browary, przy trakcie ku Stąporkowowi, do dziś stoi murowana karczma „Pokusa” — austeria, którą w dobie propinacji dzierżawili Małachowscy.
„Kiedy taki pan z dworem swoim ciągnął w drogę, wszędzie za nim po karczmach i wsiach pełno było narzekania i przekleństwa."
Dawny popas → dziś
Dawniej
Dla podróżnego dawnego traktu Drzewica i Końskie były naturalnymi popasami: w Drzewicy karmił go cień zamku Drzewickich i kuźnice nad zalewem, w Końskich — austeria „Pokusa” na Browarach, gdzie szynkowano okowitę, słodkie wódki, likiery i krajowy arak. Karczmy stały przy wylotach traktów, bo to tam zatrzymywali się furmani i kupcy zmierzający z Warszawy ku Krakowowi.
Dziś — przystanek
Dziś etap obsłużą Nowe Miasto, Drzewica i Końskie — z restauracjami, sklepami i noclegami; w Końskich warto zajrzeć do parku Małachowskich i pod kolegiatę, a sama „Pokusa” wciąż stoi na Browarach. Mniejsze Odrzywół i Gowarczów oferują podstawowe zaopatrzenie, wodę i sklep, ale na dłuższy postój lepiej planować większe miejscowości.
Na dłuższy postój z obiadem i kawą najwygodniejsze są Drzewica i Końskie — obie przy samej 728, z parkingami, gastronomią i stacjami paliw; w mniejszym Odrzywole stanąć można przy rynku na krótko. W Końskich zostaw auto przy parku Małachowskich i obejdź pieszo pałac oraz kolegiatę, a na posiłek zajrzyj do karczmy „Pokusa" na Browarach. Jeśli planujesz nocleg lub dłuższą przerwę z toaletą, celuj w Końskie — to największy ośrodek na trasie i naturalny przystanek przed dalszą drogą na południe.
Atrakcyjność szlaku — recenzja
Wejście w krainę lasów opoczyńskich i Zagłębia Staropolskiego: dolina Drzewiczki z zamkiem, kuźnice, coraz dziksze bory. Zabytki wysokiej próby (Drzewica!) i wyraźnie mniej ruchu niż na Mazowszu.
krajobraz ★★★★☆ zabytki ★★★★☆ spokój drogi ★★★★☆
Tu zaczyna się podróż w dawnym stylu: za Pilicą kończy się podwarszawska cywilizacja weekendowa, a zaczynają lasy opoczyńskie i kraina, w której o drodze wciąż opowiadają kuźnice, młyny i zalewy. Wszystkie trzy kryteria oceniamy na cztery i jest to rzadka równowaga: krajobraz rośnie z każdym kilometrem (293 m przewyższeń, coraz dziksze bory), zabytki mają lidera klasy krajowej — czterobasztową warownię prymasa Drzewickiego nad zalewem — a ruch samochodowy wyraźnie słabnie. Dolina Drzewiczki, przecinana przez trakt dwukrotnie, spina etap klamrą wody i żelaza: od Nepomucena przy przeprawie z 1788 r. po górny bieg rzeki pod Gowarczowem. Zaplecze bywa rzadsze niż na Mazowszu (32 punkty w pasie trasy), więc popasy warto planować — jak przed dwustu laty.
dla kogo · Pierwszy etap o charakterze wyprawy; ruiny zamku w Drzewicy to cel sam w sobie — także na wypad autem.
dane trasy 51,7 km ↑ 293 m zabytki przy trasie: 21 punkty zaplecza (OSM, pas ~1 km): 32
Nowe Miasto nad Pilicą → Odrzywół 0–12 km
Zachodnim brzegiem Pilicy przez lasy i łąki — spokojna rozgrzewka z odzyskanym miastem Odrzywołem na popas.
Odrzywół → Drzewica 12–21 km
Dolina Drzewiczki: ruiny zamku prymasa Drzewickiego nad zalewem, Nepomucen z 1788 r. przy przeprawie, gotycki kościół z hermą św. Jana Chryzostoma.
Drzewica → Końskie 21–51,7 km
Bory i wsie Zagłębia Staropolskiego (Gowarczów, górny bieg Drzewiczki), na końcu rezydencjonalne Końskie z parkiem Małachowskich i „koneckimi faraonami”.
Ocena redakcyjna (1–5): krajobraz, ślady przeszłości i spokój drogi — łącznie dla roweru i auta. Liczby w pasku „dane trasy” pochodzą wprost z danych przebiegu (OSM/geojson).
Ślady przeszłości
Czego szukać po drodze — i dlaczego wiąże się ze starym traktem.
.jpg)
Klasztor kapucynów i sanktuarium bł. o. Honorata w Nowym Mieście nad Pilicą
Klasztor fundowany w 1762 r. przez wojewodę rawskiego Kazimierza Granowskiego; kościół św. Kazimierza wznoszono w latach 1780–1786 w toskańskim baroku typowym dla kapucynów, a konsekrowano dopiero w 1815 r. Tu w 1916 r. zmarł bł. o. Honorat Koźmiński, twórca ukrytych zgromadzeń zakonnych doby zaborów. Jego relikwie spoczywają w kościele od 1988 r., a od 2001 r. działa sanktuarium poświęcone błogosławionemu. Punkt początkowy etapu i zarazem ważne miejsce pamięci na dawnym trakcie.
pocztówka, nakł. W. S. Paluszkiewicz, „Klasztor kapucynów w Nowem Mieście nad Pilicą” (1905–1911) · domena publiczna · Wikimedia Commons
.jpg)
Pałac Granowskich w Nowym Mieście nad Pilicą
Późnobarokowa rezydencja z 1756 r. wraz z otaczającym parkiem, świadek czasów, gdy miasteczko należało do Granowskich. Stoi nad doliną Pilicy, na zachodnim brzegu, którym biegł stary trakt warszawsko-krakowski.
fot. Rafał T · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons
Rynek i kościół św. Jadwigi w Odrzywole
Odrzywół, lokowany w 1418 r. przez Dobrogosta Czarnego herbu Nałęcz za zgodą Władysława Jagiełły, zachował układ dawnego miasteczka z rynkiem. Przy nim stoi neogotycki kościół św. Jadwigi Śląskiej i św. Stanisława z początku XX w. oraz zabytkowa, parterowa plebania z 1790 r. Miasto utraciło prawa po powstaniu styczniowym (13 stycznia 1870 r., na mocy carskiego ukazu z 1869 r.) i odzyskało je w 2024 r.
fot. z monografii ks. J. Wiśniewskiego, „Kościół św. Jadwigi w Odrzywole” (1913) · domena publiczna · Wikimedia Commons
Zamek w Drzewicy
Gotycko-renesansowy zamek wzniesiony w latach 1527–1535 przez prymasa Polski Macieja Drzewickiego na miejscu starszej warowni. Z czterema narożnymi basztami i potężnym obwodem murów uchodzi za jedną z najlepiej zachowanych rezydencji 1. połowy XVI wieku w Polsce. Świetność budowli skończył wielki pożar w 1814 r., który strawił dachy i wnętrza; od tej pory stoi jako malownicza, trwała ruina nad Drzewiczką. Sama gmina do dziś opisuje położenie Drzewicy „przy dawnym trakcie warszawsko-krakowskim”.
fot. Jrkruk Jarosław Kruk · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
Kościół św. Łukasza w Drzewicy
Gotycki kościół parafialny, którego parafia została erygowana w 1315 r., a murowaną późnogotycką świątynię konsekrowano w 1460 r. Najcenniejszym skarbem jest herma-relikwiarz z częścią czaszki św. Jana Chryzostoma (Złotoustego), sprowadzona z Rzymu przez prymasa Macieja Drzewickiego. Kościół był wielokrotnie restaurowany (m.in. rozbudowa neogotycka na początku XX w.). Stoi tuż przy ruinach zamku, tworząc z nim historyczny zespół.
fot. z „Dekanatu opoczyńskiego” ks. J. Wiśniewskiego, „Drzewica — rynek z kościołem św. Łukasza” (1913) · domena publiczna · Wikimedia Commons
.jpg)
Kuźnice Drzewickie — wielki piec nad Drzewiczką
Zespół hutniczy założony około 1760 r. przez Filipa Szaniawskiego, który spiętrzył Drzewiczkę w zalew napędzający zakład i wzniósł wielki piec oraz fryszerki — jeden z nowocześniejszych ośrodków hutniczych ówczesnej Rzeczypospolitej. Produkowano tu naczynia, wyroby gospodarskie, gwoździe i drut. Później zakład dzierżawili Evansowie (od 1820 r.), a w 1886 r. kupili go bracia Kobylańscy, właściciele warszawskiej firmy „S. Kobylański dawniej S. Gerlach”, którzy w 1893 r. przenieśli tu produkcję — stąd wywodzi się słynna fabryka sztućców Gerlach. Zachowane ślady zakładu są dziś zabytkiem o wartości krajobrazowej.
fot. Narcyz Witczak-Witaczyński, „Drzewica — widok miasta nad Drzewiczką” (1933) · domena publiczna · Wikimedia Commons
Kościół śś. Piotra i Pawła w Gowarczowie
Gotycki kościół z XV w., rozbudowany około 1640 r. przez chorążego krakowskiego Aleksandra Korycińskiego i jego żonę Zofię ze Zborowskich, spalony w 1767 r. i odbudowany w 1774 r. dzięki Józefowi Jabłonowskiemu. Gowarczów otrzymał prawa miejskie na prawie magdeburskim w 1430 r., a w 1. połowie XIX w. działały tu wielki piec i fryszerki — to fragment Staropolskiego Okręgu Przemysłowego. We wnętrzu zachował się nagrobek Korycińskich z chęcińskiego marmuru.
fot. z „Dekanatu koneckiego” ks. J. Wiśniewskiego, „Kościół śś. Piotra i Pawła w Gowarczowie przed 1904” (1913) · domena publiczna · Wikimedia Commons
.jpg)
Zespół pałacowo-parkowy Małachowskich w Końskich
Klasycystyczne założenie wznoszone od lat 40. XVIII w. przez Jana Małachowskiego, kanclerza wielkiego koronnego, na wzór saskiego Pillnitz; w XIX w. uchodziło za jeden z najpiękniejszych parków w Polsce. Za Stanisława Małachowskiego rozbudowę prowadził włoski architekt Francesco Maria Lanci, który wzniósł m.in. oranżerię egipską (1825–1830) i neogotycką kaplicę w parku. Sercem miasta, dla którego Małachowscy uzyskali prawa miejskie w 1748 r.
drzeworyt, ryt. Stanisław Antoszewicz, „Oranżeria w parku Małachowskich w Końskich” (1876) · domena publiczna · Wikimedia Commons
Karczma „Pokusa” w Końskich
Murowana austeria na przedmieściu Browary, przy trakcie ku Stąporkowowi, o charakterystycznych narożnych przyporach (wedle miejscowych badaczy budynek może pochodzić z 2. poł. XVIII w., choć wymaga to potwierdzenia). W dobie propinacji należała do Małachowskich — dokument z 1863 r. potwierdza wydzierżawienie miejskiej propinacji z „karczmą pokusa” na Browarach. Szynkowano tu okowitę, słodkie wódki, likiery i krajowy arak. W okresie międzywojennym mieściła Kasę Chorych; budynek stoi do dziś.
.JPG)
Figura św. Jana Nepomucena w Drzewicy
Na placu przy kościele św. Łukasza stoi figura św. Jana Nepomucena, wystawiona 11 czerwca 1788 r. kosztem Ludwiki z Załuskich Szaniawskiej, starościny bolesławskiej; wykonał ją rzeźbiarz Martinus Meir. Święty w stroju liturgicznym, z krzyżem i metalową aureolą z gwiazd, mierzy około 150 cm i stoi na blisko dwumetrowym cokole z herbem Junosza i napisem fundacyjnym. To pamiątka z 1788 r. — czasów, gdy przez Drzewicę toczył się ruch starego gościńca. Przydrożna figura z epoki traktu — Nepomucen, tradycyjny opiekun mostów i podróżnych, wita tuż przed przeprawą przez Drzewiczkę.
fot. Paweł Schmidt · CC BY-SA 3.0 pl · Wikimedia Commons
Gielniów — miasteczko patrona Warszawy
Dwa kilometry na wschód od trasy leży Gielniów, lokowany około 1455 r. przy szlaku handlowym z Radomia do Piotrkowa; prawa miejskie stracił w 1870 r. i odzyskał je dopiero w 2024 r. Około 1440 r. urodził się tu bernardyn Władysław z Gielniowa — kaznodzieja uznawany za pierwszego znanego z imienia autora pieśni religijnych po polsku, którego papież Jan XXIII ogłosił w 1962 r. patronem Warszawy. Upamiętniają go figura oraz kaplica w miejscu, gdzie według tradycji stał jego rodzinny dom, a murowany kościół parafialny z lat 1861–1866 nosi jego wezwanie i figuruje w rejestrze zabytków. Krótki zjazd do rodzinnego miasteczka patrona Warszawy — symboliczny przystanek na drodze, którą jedzie się właśnie z Warszawy.
fot. Rafał Terkner · CC BY-SA 3.0 pl · Wikimedia Commons
Ciekawostki
Drobiazgi, które zostają w pamięci.
- Według miejscowej tradycji król Władysław Jagiełło zezwolił na lokację Odrzywołu (1418) w nagrodę za umożliwienie przeprawy wojskom ciągnącym pod Grunwald — przez most pontonowy, uważany za jeden z pierwszych tego typu w Polsce. ↗
- Odrzywół stracił prawa miejskie po powstaniu styczniowym (13 stycznia 1870 r., na mocy carskiego ukazu z 1869 r.) jako kara za udział mieszkańców w zrywie, a status miasta odzyskał dopiero 1 stycznia 2024 r. — po ponad 150 latach. ↗↗
- W kościele św. Łukasza w Drzewicy przechowywana jest herma-relikwiarz z częścią czaszki św. Jana Chryzostoma (Złotoustego), sprowadzona z Rzymu przez prymasa Macieja Drzewickiego, budowniczego zamku. ↗↗
- Wielki piec i kuźnice nad Drzewiczką, założone ok. 1760 r. przez Filipa Szaniawskiego, dały początek zakładowi, który w 1886 r. kupili bracia Kobylańscy — właściciele warszawskiej firmy „S. Kobylański dawniej S. Gerlach” — przenosząc tu w 1893 r. produkcję; stąd wywodzi się znany do dziś producent sztućców i nakryć stołowych „Gerlach”. ↗↗
- Klasycystyczny park Małachowskich w Końskich, zakładany od lat 40. XVIII w. na wzór saskiego Pillnitz, uchodził w XIX w. za jeden z najpiękniejszych w Polsce; jego ozdobą jest oranżeria egipska, wzniesiona w latach 1825–1830 według projektu Francesca Marii Lanciego. ↗↗
- Kolegiata św. Mikołaja w Końskich (1492–1520) zachowała w murze romański tympanon z 1. połowy XIII w. — pozostałość starszej świątyni wiązanej z fundacją biskupa Iwona Odrowąża — oraz kamienne nadproże z napisem „Ecclesia Sancti Nicolai de novo restaurata” i datą odczytywaną jako 1120; część badaczy uważa ją jednak za pomyłkę kamieniarza i odnosi napis do ukończenia budowy około 1520 r. ↗↗↗↗
- W dobie monopolu propinacyjnego karczmę „Pokusa” na Browarach w Końskich dzierżawili Małachowscy: dokument z 1863 r. potwierdza wynajęcie miejskiej propinacji wraz z karczmą przez hr. Włodzimierza Małachowskiego kupcowi Janklowi Kronenblumowi. ↗
- Zachodni gościniec przez Końskie żył dłużej, niż mówi data reformy: regionalne opracowania podają, że Końskie leżały „na skrzyżowaniu traktów pocztowych: Warszawa – Kraków (do 1834)” i „straciły swoje znaczenie pocztowe w 1834 z chwilą, gdy uruchomiono nową drogę z Warszawy do Krakowa przez Radom i Kielce”. Reforma z 1819 r. wytyczyła nowy trakt, ale ruch pocztowy przeniósł się na niego dopiero kilkanaście lat później. ↗
Na rowerze: Etap (ok. 52 km) prowadzi falistym terenem doliny Pilicy i Drzewiczki, wkraczając w zalesione, pagórkowate Zagłębie Staropolskie pod Końskimi — bywa pod górę. Asfalt z odcinkami dróg lokalnych; wodę i zaopatrzenie uzupełnij w Drzewicy i Końskich, bo między miasteczkami sklepów jest niewiele.
Samochodem: Cały etap to jedna oś — wojewódzka 728 z Nowego Miasta przez Odrzywół, Drzewicę i Gowarczów aż pod Końskie; nawigacja poprowadzi sama, więc kierowcy zostaje głównie decyzja, gdzie stawać. W Nowym Mieście podjedziesz wprost pod pałac Granowskich nad Pilicą (parking przy obiekcie); w Odrzywole 728 wprowadza na sam rynek z kościołem św. Jadwigi — miejsca do zaparkowania szukaj wokół placu, bo to wąskie centrum miasteczka. W Drzewicy do ruin zamku trzeba świadomie zjechać kilkaset metrów z głównej drogi ku Drzewiczce: parking jest pod zamkiem (stąd pieszo do kościoła św. Łukasza i Kuźnic), ale dojazd prowadzi ciasnymi uliczkami. Tankuj w Drzewicy lub Końskich — między miasteczkami stacji praktycznie nie ma; przed Końskimi 728 wpada na rondo z DK42 i omija ścisłe centrum obwodnicą, więc do pałacu Małachowskich i parku (przeciętego drogą na pół) trzeba skręcić w śródmieście. Autem cały etap zrobisz w niespełna godzinę, więc łatwo go spiąć z sąsiednim; tam, gdzie rowerzysta odbija w polne dukty doliny Drzewiczki, auto po prostu trzyma asfalt.