Gościniec Krakowski

Etap I z sześciu · gościniec krakowski

Warszawa → Tarczyn

44 km· ↑ 124 m · dawny popas: Raszyn pobierz GPX ↓

Z Placu Zamkowego wyjeżdża się dosłownie w stronę Krakowa — Krakowskie Przedmieście nazwano tak, bo wskazywało drogę do dawnej stolicy.

Profil wysokości

160 m
km 0km 22km 44

Pierwszy etap to wyjazd z miasta tak, jak robiono to przed dwustoma laty. Z bramy Krakowskiej, sprzed Zamku, gościniec szedł Krakowskim Przedmieściem i Nowym Światem, a tam, gdzie dziś biegną klasycystyczne Aleje Ujazdowskie i prosta Grójecka, ciągnął się jeszcze kręty, polny trakt przez Pole Mokotowskie, Rakowiec i Okęcie. Te szerokie aleje to dopiero dzieło inżynierów z lat 1817–1820 — my trzymamy się starszego, cichszego śladu ku Raszynowi.

W Raszynie była pierwsza za Warszawą stacja pocztowa i karczma, a trakt przechodził tu po grobli między stawami — tej samej, na której 19 kwietnia 1809 roku książę Józef Poniatowski powstrzymał Austriaków. Dalej droga wiodła przez Sękocin i Mroków ku Tarczynowi z gotyckim kościołem świętego Mikołaja, gdzie wypadał drugi popas.

„Kiedy kareta brnęła rzadkiem błotem to go stopnie garnęły sobą, jak pług ziemię."
Jędrzej Kitowicz, „Opis obyczajów…” · Wolne Lektury

Dawny popas → dziś

Dawniej

Raszyn — pierwsza za Warszawą stacja pocztowa i karczma, na grobli między stawami (dziś ul. Godebskiego). Tu zmieniano konie u progu podróży.

Dziś — przystanek

Raszyn i Tarczyn leżą u progu Warszawy i mają pełne zaplecze — sklepy, gastronomię, wodę. Tarczyński rynek to naturalne miejsce pierwszego dłuższego postoju przed wjazdem w sady grójeckie.

Ślady przeszłości

Czego szukać po drodze — i dlaczego wiąże się ze starym traktem.

Krakowskie Przedmieście — nazwa jak drogowskaz

Ulica nosi tę nazwę, bo od średniowiecza wskazywała kierunek na Kraków. To pierwszy „ślad” traktu — jego początek wpisany w nazwę reprezentacyjnej arterii stolicy.

źródło ↗

Raszyn — grobla i Austeria

Trakt przechodził przez Raszyn po grobli między stawami (dziś ul. Godebskiego); na niej rozegrała się bitwa 1809 r., gdzie ks. Józef Poniatowski powstrzymał Austriaków. Stoi tu też Austeria — murowany zajazd pocztowy z lat 1784–1790 (fundacji bankiera Piotra Teppera, proj. Szymon Bogumił Zug), w którym Poniatowski miał kwaterę. Budynek przetrwał i jest wpisany do rejestru zabytków.

źródło 1 ↗ źródło 2 ↗ źródło 3 ↗

Tarczyn — gotycki kościół św. Mikołaja

Tarczyn otrzymał prawa miejskie w 1353 r. od księcia Kazimierza I; murowany gotycki kościół św. Mikołaja wznoszono od początku XVI wieku. Tu wypadał drugi popas na wyjeździe z Warszawy.

źródło 1 ↗ źródło 2 ↗

Tarczyn — dawny zajazd pocztowy

Przy rynku, naprzeciw kościoła, zachował się w całości murowany zajazd pocztowy z początku XIX w. Tarczyńska poczta nosiła numer 11 — jedna z pierwszych w Królestwie Polskim — a sam zajazd był ważną stacją na drodze przez Grójec do Krakowa: wymieniano tu konie do dyliżansów, nocowano, działała karczma pocztowa. Dziś budynek mieści usługi.

źródło 1 ↗ źródło 2 ↗

Na rowerze: Wyjazd z Warszawy bywa ruchliwy — najlepiej trzymać się bocznych dróg przez Raszyn i Sękocin; dalej teren jest płaski i łatwy.

Źródła tego etapu