Etap IV z sześciu · gościniec krakowski

Końskie → Małogoszcz

51 km· ↑ 312 m · dawny popas: Radoszyce pobierz GPX ↓

Szlakiem staropolskiego zagłębia żelaza, przez miasto, w którym dogasało powstanie kościuszkowskie, do gotyckiej kolegiaty.

Profil wysokości

310 m

km 0km 25km 51

Z Końskich — miasta Małachowskich i dawnego ośrodka hutnictwa — trakt prowadził przez Sielpię Wielką, gdzie nad rzeką Czarną zachowała się zabytkowa walcownia i pudlingarnia. Zakład ukończono w 1841 roku, w czasach Stanisława Staszica i Ksawerego Druckiego-Lubeckiego; dziś to Muzeum Zagłębia Staropolskiego z zachowanym kołem wodnym o średnicy około ośmiu metrów.

Dalej droga wiodła do Radoszyc, dawnego miasta królewskiego. Pod Radoszycami 16 listopada 1794 roku Tomasz Wawrzecki rozwiązał resztki oddziałów powstania kościuszkowskiego — to symboliczny kres insurekcji. Stąd, przez Łopuszno, gościniec dochodził do Małogoszcza z gotycką kolegiatą; pod miastem rozegrała się też jedna z największych bitew powstania styczniowego.

„Ci rycerze głodni na każdym popasie i noclegu najpierwszą potyczkę odprawiali z wiejskiemi kokoszami."

Jędrzej Kitowicz, „Opis obyczajów…” · Wolne Lektury

Dawny popas → dziś

Dawniej

Radoszyce — dawne miasto królewskie i popas na trakcie; czwartym węzłem bywał Małogoszcz przed wejściem w odcinek małopolski.

Dziś — przystanek

Radoszyce i Łopuszno mają podstawowe sklepy i gastronomię; w okolicy Końskich i Sielpi jest sporo noclegów i pól namiotowych nad zalewami — dobry rejon na nocleg.

Ślady przeszłości

Czego szukać po drodze — i dlaczego wiąże się ze starym traktem.

Zabytkowa walcownia w Sielpi

Walcownia i pudlingarnia nad Czarną — zakład ukończony w 1841 r. w czasach Staszica i Druckiego-Lubeckiego, jeden z najcenniejszych pomników Staropolskiego Okręgu Przemysłowego. Dziś Muzeum Zagłębia Staropolskiego, z monumentalnym kołem wodnym.

źródło 1 ↗ źródło 2 ↗

Radoszyce 1794

Dawne miasto królewskie; pod Radoszycami 16 listopada 1794 r. Tomasz Wawrzecki rozwiązał resztki oddziałów powstania kościuszkowskiego — to symboliczny koniec insurekcji.

źródło 1 ↗ źródło 2 ↗

Kolegiata w Małogoszczu

Gotycka kolegiata Wniebowzięcia NMP to ostatni wielki zabytek przed odcinkiem małopolskim. Pod miastem stoczono 24 lutego 1863 r. jedną z największych bitew powstania styczniowego (oddziały Langiewicza i Jeziorańskiego, ok. 2600 powstańców).

źródło 1 ↗ źródło 2 ↗

Na rowerze: Najbardziej „świętokrzyski” odcinek — więcej podjazdów; zaplecze skupione w miasteczkach, między nimi bywa pusto.

Źródła tego etapu